Y Dref
Mae Y Dref yn un o 11 ward Merthyr Tudful, gyda 7,895 o bobl mewn 3,620 o aelwydydd (Cyfrifiad 2021). Dros y ddwy flynedd ddiwethaf, gwerthwyd cartrefi am bris canolrifol o £165,000, 14% yn uwch na chanolrif Merthyr Tudful. Ar gyfartaledd, mae 21% o’r tir o fewn 500 metr i god post cartref yn fannau gwyrdd — 35% yn is na chyfartaledd Merthyr Tudful.
Pobl a chartrefi.
7,895 o drigolion mewn 3,620 o aelwydydd, ochr yn ochr â chyfartaledd Merthyr Tudful.
Ffynhonnell: Cyfrifiad 2021, Swyddfa Ystadegau Gwladol
Prisiau.
Canolrif chwarterol gwerthiannau safonol: y ward (Y Dref) a’r awdurdod lleol cyfan (Merthyr Tudful).
Ffynhonnell: Data Prisiau a Dalwyd Cofrestrfa Tir EF, gwerthiannau hyd at 28 Awst 2026
Diogelwch.
Cofnododd yr heddlu 1,198 o droseddau a digwyddiadau yn y 12 mis hyd at Awst 2026 (Y Dref): 152 fesul 1,000 o drigolion, o’i gymharu â 110 ar draws Merthyr Tudful.
Mae Police.uk yn cofnodi troseddau yn ôl lleoliad bras, nid yn ôl ble mae dioddefwyr neu droseddwyr yn byw. Mae strydoedd prysur, siopau, gorsafoedd a bywyd nos yn cofnodi mwy. Cyfrifon yw’r ffigurau, nid mesur o risg bersonol. Mae cyfraddau fesul preswylydd yn uwch lle mae llawer o bobl yn ymweld ond ychydig yn byw, fel canol dinasoedd.
Ffynhonnell: Troseddau ar lefel stryd data.police.uk, South Wales Police (Trwydded Llywodraeth Agored v3.0)
Hylendid bwyd.
Busnesau bwyd â sgôr hylendid wedi’i chyhoeddi (Y Dref).
Mae swyddogion diogelwch bwyd y cyngor yn rhoi sgôr o 0 (angen gwella ar frys) i 5 (da iawn) am hylendid, cyflwr yr adeilad a’r ffordd y rheolir diogelwch bwyd. Mae sgôr yn adlewyrchu’r safonau a welwyd ar ddiwrnod yr arolygiad, nid ansawdd y bwyd.
Ffynhonnell: Yr Asiantaeth Safonau Bwyd, data sgoriau hylendid bwyd ar 26 Hydref 2026 (Trwydded Llywodraeth Agored)