Methodoleg.
Sut y cyfrifir pob ffigur, a phryd y cyhoeddir tudalen.
Dim ond pan fo o leiaf dri bloc data yn gyflawn, ac o leiaf un mesur wedi’i gyfrifo, y caiff cod post, ward neu awdurdod lleol ei dudalen ei hun. Rhestrir lleoedd nad ydynt yn cyrraedd hynny ar eu tudalen riant heb adroddiad.
Mae gan bob tudalen am Gymru fersiwn Gymraeg a fersiwn Saesneg. Daw enwau Cymraeg yr awdurdodau lleol a’r wardiau o ffeiliau enwau swyddogol y Swyddfa Ystadegau Gwladol.
Nifer y lleoedd bob dydd o fewn 1.2 km mewn llinell syth i’r cod post: siopau, fferyllfeydd, meddygfeydd, deintyddion, caffis, bwytai, tafarndai, parciau, meysydd chwarae, chwaraeon, llyfrgelloedd, meithrinfeydd, swyddfeydd post, banciau a lleoliadau diwylliannol, o OpenStreetMap.
Cyfran cylch 500 m o amgylch y cod post sydd dan barciau, gerddi, coetir, glaswellt, dolydd, rhandiroedd, gwarchodfeydd natur a meysydd hamdden yn OpenStreetMap. Cyfunir ardaloedd sy’n gorgyffwrdd fel bod tir yn cael ei gyfrif unwaith.
Cymru a Lloegr yn unig (Cofrestrfa Tir EF); nid yw prisiau gwerthu’r Alban yn cael eu cyhoeddi fel data agored. Canolrif y gwerthiannau preswyl safonol (categori A y Data Prisiau a Dalwyd) a gofrestrwyd dros y 24 mis diwethaf. Mae adroddiadau cod post yn defnyddio’r sector cod post (er enghraifft CF10 1), am fod rhy ychydig o werthiannau mewn un cod post. Mae angen o leiaf 10 gwerthiant ar sector.
Canolrif y sector wedi’i rannu â chanolrif yr awdurdod lleol, fel canran.
Troseddau a digwyddiadau a gofnodwyd gan yr heddlu o fewn 500 m i’r cod post dros 12 mis. Mae’r mynegai yn rhannu hyn â’r cyfartaledd ar gyfer holl godau post yr awdurdod lleol (= 100). Mae’r cyfrifon yn dilyn ble y cofnodir troseddau, felly mae canol trefi prysur yn sgorio’n uwch; nid yw’n fesur o risg bersonol.
Dim ond lle mae’r heddlu lleol wedi cyhoeddi data ar lefel stryd ar gyfer pob un o’r 12 mis diweddaraf y mae’r bloc diogelwch yn ymddangos. Nid yw Heddlu Manceinion Fwyaf yn cyhoeddi dim, ac mae ffeiliau Heddlu Swydd Gaerloyw yn dod i ben ym mis Ionawr 2026, felly nid oes bloc diogelwch yn yr ardaloedd hynny.
Ffigurau Cyfrifiad 2021 (Cymru a Lloegr) neu Gyfrifiad yr Alban 2022 ar gyfer yr ardal gynnyrch sy’n cynnwys y cod post. Mae wardiau’n adio eu hardaloedd cynnyrch; daw cyfansymiau’r awdurdodau lleol o’r tablau awdurdod lleol swyddogol (Cymru a Lloegr) neu o swm yr ardaloedd cynnyrch (yr Alban).
O Fynegai Amddifadedd Lluosog Cymru 2025 yng Nghymru, Mynegeion Amddifadedd Lloegr 2025 yn Lloegr a Mynegai Amddifadedd Lluosog yr Alban 2020v2 yn yr Alban, ar gyfer y gymdogaeth (LSOA neu barth data) sy’n cynnwys y cod post. Degradd 1 yw’r 10% mwyaf difreintiedig yn y wlad honno; ni ellir cymharu degraddau o wahanol wledydd. Fe’i dangosir er cyd-destun yn unig; nid ydym yn rhestru lleoedd yn ôl y mesur hwn.
Y chwe ysgol agored agosaf mewn llinell syth, o restr ysgolion Llywodraeth Cymru yng Nghymru, cofrestr yr Adran Addysg yn Lloegr a rhestr ysgolion Llywodraeth yr Alban yn yr Alban. Lleolir ysgolion Cymru a’r Alban yng nghanol eu cod post. Nid yw pellter yn golygu hawl i le.
Mesurir y pellter i’r ysgol agosaf ac i’r arhosfan tram neu’r orsaf drên agosaf ar hyd y rhwydwaith o lwybrau a strydoedd y gellir cerdded arnynt yn OpenStreetMap (palmentydd, llwybrau troed, strydoedd preswyl, grisiau; nid traffyrdd na ffyrdd preifat), o’r pwynt ar y rhwydwaith sydd agosaf at ganol y cod post. Dangosir y pellter mewn llinell syth hefyd. Os yw’r cod post fwy na 400 m o unrhyw lwybr, neu os nad oes dim o fewn 6 km ar droed, dim ond y pellter mewn llinell syth a roddir.
Cyfran yr adeiladau yn y cod post sy’n gallu cael band eang gigabit, cyflym iawn (30 Mbit/s neu fwy) neu 100 Mbit/s, a’r gyfran na all gael 10 Mbit/s, o Ofcom Connected Nations (Gorffennaf 2025). Mae ffigurau’r awdurdodau lleol yn defnyddio cyfansymiau adeiladau preswyl Ofcom.
Gwrthdrawiadau ag anafiadau a adroddwyd i’r heddlu, o ddata STATS19 yr Adran Drafnidiaeth ar gyfer 2021–2025, wedi’u cyfrif o fewn 500 m i bob cod post yn ôl difrifoldeb yr anaf gwaethaf, a fesul awdurdod lleol a blwyddyn. Ffyrdd prysur a chyffyrdd sy’n dominyddu’r cyfrifon; nid ydynt yn fesur o risg un daith.
Ni chyhoeddir cyfrifon eiddo fesul cod post y tu allan i Loegr, felly ar gyfer codau post Cymru a’r Alban dangoswn y band llifogydd uchaf o fewn 50 metr i ganol y cod post: bandiau risg Cyfoeth Naturiol Cymru ar gyfer afonydd a’r môr, a bandiau tebygolrwydd SEPA ar gyfer afonydd a’r arfordir. Nid yw band ger y canol yn golygu bod pob cartref yn y cod post mewn perygl.
Mae Asiantaeth yr Amgylchedd yn cyfrif yr eiddo ym mhob cod post yn ôl tebygolrwydd llifogydd o afonydd a’r môr. Nid oes eiddo mewn ardal sydd mewn perygl mewn cod post nad yw ar y rhestr.
Busnesau bwyd â sgôr wedi’i chyhoeddi o fewn 500 metr i’r cod post, ac ar draws y ward a’r cyngor. Ystyr da yw sgôr 4 neu 5 allan o 5; yn yr Alban, pàs. Ni chyfrifir busnesau sydd wedi’u heithrio na’r rhai sy’n aros am arolygiad.