Machynlleth
Mae Machynlleth yn un o 60 ward Powys, gyda 2,161 o bobl mewn 1,034 o aelwydydd (Cyfrifiad 2021). Dros y ddwy flynedd ddiwethaf, gwerthwyd cartrefi am bris canolrifol o £184,000, 26% yn is na chanolrif Powys. Ar gyfartaledd, mae 14% o’r tir o fewn 500 metr i god post cartref yn fannau gwyrdd — 34% yn is na chyfartaledd Powys.
Pobl a chartrefi.
2,161 o drigolion mewn 1,034 o aelwydydd, ochr yn ochr â chyfartaledd Powys.
Ffynhonnell: Cyfrifiad 2021, Swyddfa Ystadegau Gwladol
Prisiau.
Canolrif chwarterol gwerthiannau safonol: y ward (Machynlleth) a’r awdurdod lleol cyfan (Powys).
Ffynhonnell: Data Prisiau a Dalwyd Cofrestrfa Tir EF, gwerthiannau hyd at 28 Awst 2026
Diogelwch.
Cofnododd yr heddlu 165 o droseddau a digwyddiadau yn y 12 mis hyd at Awst 2026 (Machynlleth): 76 fesul 1,000 o drigolion, o’i gymharu â 78 ar draws Powys.
Mae Police.uk yn cofnodi troseddau yn ôl lleoliad bras, nid yn ôl ble mae dioddefwyr neu droseddwyr yn byw. Mae strydoedd prysur, siopau, gorsafoedd a bywyd nos yn cofnodi mwy. Cyfrifon yw’r ffigurau, nid mesur o risg bersonol. Mae cyfraddau fesul preswylydd yn uwch lle mae llawer o bobl yn ymweld ond ychydig yn byw, fel canol dinasoedd.
Ffynhonnell: Troseddau ar lefel stryd data.police.uk, Dyfed-Powys Police (Trwydded Llywodraeth Agored v3.0)
Hylendid bwyd.
Busnesau bwyd â sgôr hylendid wedi’i chyhoeddi (Machynlleth).
Mae swyddogion diogelwch bwyd y cyngor yn rhoi sgôr o 0 (angen gwella ar frys) i 5 (da iawn) am hylendid, cyflwr yr adeilad a’r ffordd y rheolir diogelwch bwyd. Mae sgôr yn adlewyrchu’r safonau a welwyd ar ddiwrnod yr arolygiad, nid ansawdd y bwyd.
Ffynhonnell: Yr Asiantaeth Safonau Bwyd, data sgoriau hylendid bwyd ar 26 Hydref 2026 (Trwydded Llywodraeth Agored)